Perimenopauza to etap, który często zaczyna się dyskretnie i bywa mylony ze stresem, przemęczeniem albo „takim wiekiem”. W 2026 roku coraz więcej kobiet mówi o nim otwarcie, bo zmiany hormonalne potrafią realnie wpływać na ciało, emocje i codzienną energię. Poniżej znajdziesz uporządkowane odpowiedzi na pytania, które wracają najczęściej w gabinetach ginekologicznych.
Co to jest perimenopauza?
Perimenopauza, nazywana też okresem okołomenopauzalnym lub przejściem menopauzalnym, to czas, w którym organizm stopniowo przechodzi od pełnej aktywności hormonalnej do menopauzy. W praktyce oznacza to, że czynność jajników zaczyna słabnąć, a produkcja hormonów przestaje być przewidywalna, nawet jeśli miesiączki jeszcze występują. Dla wielu kobiet to zaskakujące, bo objawy mogą pojawić się długo przed „ostatnią miesiączką”, a ich natężenie bywa zmienne.
Warto rozróżnić pojęcia, bo w rozmowach i artykułach często mieszają się one ze sobą. Menopauza to ostatnia miesiączka, którą rozpoznaje się dopiero po fakcie, gdy nie ma krwawienia przez 12 kolejnych miesięcy. Perimenopauza obejmuje okres poprzedzający menopauzę, a w wielu opisach także około 1 rok po ostatniej miesiączce, kiedy organizm nadal „ustawia” się na nowe warunki hormonalne.
To etap fizjologiczny, a nie choroba, ale może wymagać diagnostyki, bo podobne dolegliwości potrafią wynikać także z zaburzeń tarczycy, hiperprolaktynemii czy innych problemów endokrynologicznych. Właśnie dlatego tak ważne jest, by nie zbywać sygnałów z ciała i nie sprowadzać wszystkiego do jednego hasła. Perimenopauza jest rozpoznawana głównie po zmianach cyklu, a nie po samym wieku, choć wiek bywa podpowiedzią.
Kiedy zaczyna się perimenopauza i ile trwa?
Najczęściej pierwsze zmiany pojawiają się około 40. roku życia, a średnio mówi się o okolicach 43. roku życia, choć u części kobiet objawy mogą zacząć się wcześniej, nawet po trzydziestce. U innych start jest późniejszy, bliżej 50. roku życia, i również mieści się to w normie. Różnice wynikają z biologii, obciążenia rodzinnego, stylu życia oraz indywidualnej rezerwy jajnikowej.
Czas trwania jest zmienny i dla wielu kobiet wynosi 5–10 lat, ale spotyka się zarówno krótsze, jak i dłuższe przebiegi. W praktyce oznacza to okres, w którym jednego miesiąca czujesz się „jak dawniej”, a w kolejnym zmagasz się z bezsennością, uderzeniami gorąca czy rozchwianiem nastroju. Taka falowość jest typowa, bo hormony nie spadają liniowo, tylko wahają się.
W opisach klinicznych mówi się też o fazach: wczesnej i późnej. Wczesna perimenopauza to czas, gdy cykle zaczynają się rozjeżdżać, ale miesiączki nadal przychodzą. Późna perimenopauza zaczyna się wtedy, gdy przerwy między krwawieniami robią się długie i mogą przekraczać dwa miesiące, co dla wielu kobiet jest pierwszym wyraźnym sygnałem, że to już nie „przypadek”.
Jak rozpoznać perimenopauzę po cyklu miesiączkowym?
Najbardziej charakterystycznym kryterium są nieregularne cykle miesiączkowe i zmienność ich długości. W praktyce może to wyglądać jak skrócenie cyklu do 24–25 dni, ale równie dobrze jak wydłużanie przerw, aż do sytuacji, gdy krwawienie pojawia się po 6–8 tygodniach. Zmienia się też intensywność krwawień, czasem są skąpe, a czasem zaskakująco obfite.
W ujęciu medycznym wczesną perimenopauzę podejrzewa się, gdy między kolejnymi cyklami pojawia się różnica co najmniej 7 dni albo gdy cykl ma mniej niż 25 dni lub więcej niż 35 dni. Późna faza jest wtedy, gdy odstępy między miesiączkami przekraczają 60 dni. Te liczby nie są „wyrocznią”, ale pomagają uporządkować obserwacje i przygotować się do rozmowy z lekarzem.
Niepokój często budzą przedłużające się krwawienia, plamienia oraz sytuacje, gdy miesiączka trwa nietypowo długo. Zdarza się, że krwawienia przeciągają się nawet na tygodnie, co wymaga kontroli ginekologicznej, bo przyczyny mogą być różne. W perimenopauzie zdarzają się cykle bezowulacyjne oraz niewydolność ciałka żółtego, a to sprzyja zaburzeniom progesteronu i destabilizacji endometrium.
Jakie hormony zmieniają się w perimenopauzie?
W perimenopauzie centrum wydarzeń stanowią jajniki i przysadka mózgowa. Jajniki stopniowo tracą regularność pracy, a to odbija się na poziomach estrogenów i progesteronu, które do tej pory organizowały cykl. W tle rosną wartości gonadotropin przysadkowych, czyli FSH i LH, bo ciało próbuje „dopalić” jajniki do pracy.
Najczęściej mówi się o spadku estrogenów, ale ważne jest, że ten spadek nie dzieje się gładko. Estradiol (E2) potrafi być raz niski, raz zaskakująco wysoki, a to właśnie wahania bywają odpowiedzialne za nieprzewidywalność objawów. Z czasem jednak częściej pojawiają się okresy niedoboru estrogenów, co sprzyja uderzeniom gorąca, nocnym potom, suchości pochwy i zmianom nastroju.
Równolegle spada progesteron, bo owulacje stają się rzadsze. Mniej progesteronu to większa skłonność do nieregularnych krwawień i wahań emocjonalnych, a także wrażenie, że PMS trwa „pół miesiąca”. Do tego dochodzą zmiany w testosteronie i czasem w DHEA, co może odbić się na energii, libido oraz masie mięśniowej, zwłaszcza gdy styl życia sprzyja utracie siły.
FSH i LH
FSH (hormon folikulotropowy) często rośnie, bo przysadka mózgowa reaguje na spadki estradiolu i sygnały o malejącej rezerwie jajnikowej. W perimenopauzie wartości potrafią się zmieniać między cyklami, dlatego jeden wynik nie zawsze odpowiada na pytanie „czy to już”. W części opisów wskazuje się, że w okresie okołomenopauzalnym FSH bywa w zakresie 10–30 IU/l, a potem przejściowo wraca do niższych wartości, co bywa mylące.
LH (hormon luteinizujący) również może wykazywać tendencję wzrostową, ale bywa, że nie ma typowego „szczytu” LH, co utrudnia owulację. Dla kobiet, które wcześniej wyznaczały dni płodne, to moment, gdy dotychczasowe metody obserwacji przestają się sprawdzać. W interpretacji wyników lekarze czasem zwracają uwagę na relację FSH/LH, zwłaszcza gdy objawy nasilają się i cykle wyraźnie się rozjeżdżają.
Estradiol i progesteron
Estradiol (E2) w perimenopauzie zachowuje się kapryśnie, a jego wahania potrafią dawać objawy zarówno „nadmiaru”, jak i „niedoboru”. Jednego miesiąca możesz mieć tkliwość piersi i obrzęki, a w kolejnym suchość skóry i spadek nastroju. To nie oznacza, że „coś jest nie tak” z Tobą, tylko że układ hormonalny pracuje w trybie przejściowym.
Progesteron spada głównie dlatego, że cykle bezowulacyjne zdarzają się częściej. Gdy nie ma owulacji, nie ma też prawidłowo działającego ciałka żółtego, które zwykle odpowiada za produkcję progesteronu. W efekcie endometrium może narastać inaczej niż wcześniej, a krwawienia bywają nieregularne, czasem bardzo obfite, czasem przewlekłe.
AMH i rezerwa jajnikowa
AMH (hormon antymüllerowski) jest wskaźnikiem rezerwy jajnikowej, czyli tego, ile pęcherzyków pozostaje w „zapasie”. W perimenopauzie AMH zwykle jest niski, co pasuje do naturalnego procesu wygaszania funkcji jajników. To badanie bywa pomocne zwłaszcza wtedy, gdy objawy pojawiają się wcześniej niż przeciętnie lub gdy potrzebujesz bardziej konkretnej informacji o tle biologicznym.
Warto wiedzieć, że wraz ze spadkiem rezerwy jajnikowej obniża się też inhibina B, a to dodatkowo sprzyja wzrostowi FSH. Ten mechanizm tłumaczy, dlaczego organizm „podkręca” sygnały z przysadki, a mimo to jajniki nie wracają do dawnej regularności. Z punktu widzenia samopoczucia ważne jest, że to nie jeden hormon odpowiada za wszystko, tylko cały układ zależności.
Jakie są objawy perimenopauzy?
Objawy są indywidualne, ale statystycznie większość kobiet je odczuwa. W przytoczonych danych pojawia się informacja, że około 80% kobiet doświadcza objawów związanych z wygasaniem czynności jajników, a około 20% przechodzi ten okres bezobjawowo. Różni się także dominujący „pakiet” dolegliwości: u części kobiet na pierwszym planie są uderzenia gorąca, u innych sen, nastrój albo układ moczowo-płciowy.
Najbardziej rozpoznawalne są uderzenia gorąca i nocne poty, bo potrafią pojawić się nagle i wybić z rytmu dnia oraz nocy. Uderzenia gorąca wiążą się z rozchwianiem ośrodków termoregulacji, a nocne poty często kończą się wybudzeniem, mokrą piżamą i trudnością z ponownym zaśnięciem. To prosta droga do przewlekłego zmęczenia, nawet jeśli formalnie „śpisz” osiem godzin.
Równie ważne są objawy psychiczne i poznawcze, bo wiele kobiet opisuje je jako najbardziej obciążające społecznie. Wahania nastroju, drażliwość, napięcie, stany lękowe czy obniżenie nastroju potrafią wejść w relacje i pracę, a do tego dochodzi tzw. mgła mózgowa, czyli gorsza koncentracja i pamięć krótkotrwała. Część kobiet przypisuje te trudności stresowi i przeciążeniu obowiązkami, nie łącząc ich od razu z perimenopauzą.
W tle pojawiają się także zmiany somatyczne, które nie zawsze są kojarzone z hormonami. Należą do nich kołatania serca, bóle głowy, zawroty głowy, wzrost ciśnienia, obrzęki nóg, bóle pleców czy bóle w podbrzuszu. U części kobiet dochodzą bóle i sztywność stawów, których częstość rośnie wraz z zaawansowaniem procesu przekwitania, a także zmiany skórne, jak suchość skóry.
Najczęstszym sygnałem perimenopauzy są nieregularne miesiączki, a nie pojedynczy wynik badania hormonalnego.
Objawy naczynioruchowe
Uderzenia gorąca to dolegliwość, która potrafi trwać od kilkunastu sekund do kilku minut i nie pyta o okoliczności. Dla części kobiet są to jedyne objawy, a w danych pojawia się informacja, że dla około 30% kobiet uderzenia gorąca stanowią główną lub jedyną dolegliwość. Często towarzyszy im nagłe zaczerwienienie skóry, uczucie „zalania ciepłem” i potliwość.
Nocne zlewne poty są szczególnie uciążliwe, bo rozbijają sen na fragmenty. Kobieta budzi się gwałtownie, bywa rozdrażniona, a rano ma poczucie, że nie odpoczęła. Z czasem dołącza się przewlekłe zmęczenie, spadek cierpliwości oraz większa reaktywność na stres, co może przypominać błędne koło.
Sen, nastrój i „mgła mózgowa”
Zaburzenia snu w perimenopauzie nie zawsze oznaczają typową bezsenność. Często problemem jest wybudzanie się w nocy, zbyt wczesne budzenie lub płytki sen, po którym trudno się zregenerować. Jeśli do tego dochodzą nocne poty, organizm zaczyna funkcjonować na rezerwie, nawet przy dobrych nawykach.
Wahania nastroju i drażliwość bywają mylące, bo łatwo je przypisać sytuacji życiowej. W tym okresie rośnie ryzyko stanów lękowych i obniżenia nastroju, a u części kobiet pojawiają się epizody depresyjne. Dodatkowo problemy z koncentracją i pamięcią mogą wpływać na pewność siebie, zwłaszcza gdy praca wymaga szybkiego przetwarzania informacji i wielozadaniowości.
Seksualność i układ moczowo-płciowy
Spadek estrogenów wpływa na błony śluzowe i elastyczność tkanek, dlatego częste są suchość pochwy, pieczenie, swędzenie i dyskomfort w czasie współżycia. Może pojawić się dyspareunia, czyli bolesne stosunki, a to naturalnie obniża ochotę na seks. Kobiety opisują też spadek satysfakcji seksualnej i obniżone libido, co bywa trudne w komunikacji z partnerem.
W perimenopauzie częściej zgłaszane jest również nietrzymanie moczu, szczególnie przy kaszlu, śmiechu czy wysiłku, a także większa skłonność do infekcji układu moczowego. Problem ma związek zarówno ze zmianami w tkankach urogenitalnych, jak i z kondycją mięśni dna miednicy, która zależy od wieku, porodów i aktywności fizycznej. Około 10% kobiet ocenia nasilenie dolegliwości jako ciężkie, co pokazuje, że to nie jest temat marginalny.
Kości, serce i masa ciała
Estrogen działa ochronnie na kości, dlatego jego spadek sprzyja demineralizacji i zwiększa ryzyko osteopenii i osteoporozy. To proces powolny, zwykle bezobjawowy, ale jego konsekwencje są realne, zwłaszcza gdy dojdzie do upadku lub złamania. Z tego powodu w tym okresie warto myśleć o diecie i ruchu nie jako o „projekcie sylwetkowym”, tylko o wsparciu układu kostnego.
Równolegle rośnie ryzyko problemów sercowo-naczyniowych, bo estrogen wpływa na naczynia krwionośne. U części kobiet pojawiają się kołatania serca czy wahania ciśnienia, co dodatkowo nasila niepokój. W danych pojawia się też wątek spadku wrażliwości na insulinę i łatwiejszego gromadzenia tkanki tłuszczowej, co może tłumaczyć, dlaczego brzuch zaczyna „rosnąć” mimo podobnej diety.
Czy w perimenopauzie można zajść w ciążę?
Tak, w perimenopauzie nadal można zajść w ciążę, bo mimo nieregularnych cykli owulacja może się jeszcze pojawiać. To jeden z najbardziej niedocenianych faktów, bo wiele kobiet uznaje, że „już się nie da”, gdy tylko miesiączki zaczynają się spóźniać. Tymczasem płodność spada, ale nie znika od razu, a cykle bezowulacyjne mogą przeplatać się z owulacyjnymi.
W przytoczonych danych pojawiają się szacunki, że prawdopodobieństwo ciąży wynosi około 10% w wieku 40–44 lat oraz około 2–3% w wieku 45–49 lat. To niewiele, ale wystarczająco dużo, by pojawiały się nieplanowane ciąże, zwłaszcza gdy antykoncepcja zostaje odstawiona „na wyczucie”. Z tego powodu podkreśla się potrzebę zabezpieczenia aż do momentu potwierdzenia menopauzy, czyli 12 miesięcy bez miesiączki.
Trzeba też uczciwie powiedzieć, że późniejsze ciąże mogą wiązać się z większym ryzykiem powikłań. Wskazuje się m.in. poronienia, aberracje chromosomowe wynikające z jakości oocytów, ciążę pozamaciczną, stan przedrzucawkowy czy krwotok poporodowy. To nie ma straszyć, tylko porządkować decyzje: jeśli ciąża jest planowana, warto prowadzić ją pod uważną opieką, a jeśli nie jest planowana, warto rozważyć pewne metody zapobiegania.
Jakie badania wykonać, gdy podejrzewasz perimenopauzę?
Diagnostyka w perimenopauzie bywa trudna, bo poziomy hormonów są zmienne i zależą od dnia cyklu, jakości snu, stresu oraz tego, czy owulacja w ogóle wystąpiła. Dlatego pojedynczy wynik, nawet jeśli „pasuje do menopauzy”, nie zawsze wystarcza do rozpoznania. Lekarz zwykle zestawia objawy, historię cyklu, badanie ginekologiczne oraz pakiet laboratoryjny, a czasem powtarza oznaczenia.
Najczęściej rozważa się badania takie jak FSH, estradiol (E2), LH i progesteron, a także AMH, jeśli celem jest ocena rezerwy jajnikowej. W danych pojawia się też praktyczna wskazówka, że oznaczenie FSH najlepiej wykonać w 2. lub 3. dniu cyklu, o ile miesiączki nadal występują. Jednocześnie trzeba brać poprawkę na to, że FSH może „skakać” i w kolejnym cyklu wyglądać inaczej.
Równie ważne są badania różnicujące, bo objawy podobne do perimenopauzy daje np. tarczyca. Zwykle oznacza się TSH oraz FT4, a czasem także FT3, szczególnie gdy dominują zmęczenie, wahania masy ciała i kołatania serca. Wspomina się też o prolaktynie, bo jej podwyższenie może rozregulować cykle, a także o testosteronie i DHEA, gdy problemem jest libido i energia.
Żeby uporządkować, co najczęściej wchodzi w zakres diagnostyki, pomocna jest taka lista badań omawianych w gabinetach:
- FSH oraz LH – ocena reakcji przysadki i trendów związanych z wygaszaniem funkcji jajników,
- estradiol (E2) i progesteron – wgląd w wahania estrogenowo-progesteronowe i cykle bezowulacyjne,
- AMH – przybliżona ocena rezerwy jajnikowej,
- TSH i FT4 (czasem także FT3) – wykluczenie lub potwierdzenie zaburzeń tarczycy,
- prolaktyna, testosteron, DHEA – gdy objawy dotyczą cyklu, libido, energii i składu ciała.
Jak wygląda HTZ w perimenopauzie i kiedy się ją rozważa?
Hormonalna terapia zastępcza, coraz częściej określana jako menopauzalna terapia hormonalna, bywa rozważana wtedy, gdy objawy wyraźnie utrudniają funkcjonowanie. Najczęściej chodzi o uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, wahania nastroju oraz dolegliwości urogenitalne, jak suchość pochwy. Zasada jest prosta: dostarcza się hormony, których poziom spada, zwykle estrogen, a u kobiet z macicą także progesteron, aby chronić endometrium.
W praktyce terapia nie jest „jednym lekiem dla wszystkich”, bo dobiera się ją do wieku, masy ciała, objawów i obciążeń zdrowotnych. W danych podkreśla się, że leki mogą być podawane różnymi drogami: doustnie, przezskórnie (plastry, żele) oraz dopochwowo (globulki, kremy), zależnie od tego, czy celem jest działanie ogólne, czy miejscowe. Dla wielu kobiet droga przezskórna jest wygodna i bywa lepiej tolerowana niż tabletki.
Decyzja o terapii wymaga omówienia korzyści i ryzyk. Wskazuje się, że HTZ może poprawiać jakość życia i wspierać zdrowie kości, ale nie jest dla każdej osoby, bo istnieją przeciwwskazania i sytuacje wymagające szczególnej ostrożności. Wśród przeciwwskazań wymienia się m.in. żylne i tętnicze choroby zakrzepowo-zatorowe, nowotwory estrogenozależne (np. rak piersi, rak trzonu macicy), krwawienia z dróg rodnych o niewyjaśnionej przyczynie czy ostrą niewydolność wątroby.
Jeśli objawy są nasilone, leczenie farmakologiczne może przynieść dużą ulgę, ale terapia hormonalna powinna być dobrana indywidualnie i monitorowana kontrolnymi badaniami oraz wizytami ginekologicznymi.
Przed włączeniem terapii lekarze często zlecają zestaw badań, zwłaszcza gdy planowane jest leczenie ogólnoustrojowe. W praktyce wchodzą w to badania ginekologiczne i profilaktyczne, a także ocena parametrów metabolicznych, bo w perimenopauzie częściej ujawniają się zaburzenia lipidowe i wahania glukozy. Z tego powodu podczas kwalifikacji do terapii pojawiają się także badania dodatkowe, które pomagają bezpiecznie ustalić plan leczenia:
- cytologia oraz badanie ginekologiczne, a w razie potrzeby diagnostyka przy nieprawidłowych krwawieniach,
- ocena ryzyka metabolicznego – np. glukoza i lipidogram (cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy),
- badania narządowe – próby wątrobowe oraz ocena funkcji nerek,
- przy wskazaniach – badanie gęstości kości, zwłaszcza gdy występują czynniki ryzyka osteoporozy.
Jak łagodzić objawy perimenopauzy bez hormonów?
Nie każda kobieta chce lub może korzystać z terapii hormonalnej, a część potrzebuje przede wszystkim uporządkowania podstaw. Styl życia nie „wyłącza” perimenopauzy, ale potrafi zauważalnie zmniejszyć nasilenie objawów, szczególnie tych związanych ze snem, masą ciała i napięciem. W 2026 roku w gabinetach coraz częściej mówi się o tym bez moralizowania, bo chodzi o konkretne mechanizmy fizjologiczne: ruch wspiera kości i wrażliwość na insulinę, a sen reguluje układ nerwowy.
W danych pojawia się rekomendacja umiarkowanego wysiłku, który jest realny do utrzymania w tygodniu. Przykładowo wskazuje się aktywność trwającą 30–45 minut pięć razy w tygodniu lub cel około 8 tys. kroków dziennie, co u wielu kobiet jest pierwszym progiem, po którym poprawia się sen i spada napięcie. Dobrze oceniane są też spokojniejsze formy ruchu, takie jak joga, a także medytacja, bo wspierają układ nerwowy i oddech.
Istotne jest także wsparcie urogenitalne i komfort intymny, bo suchość pochwy nie musi oznaczać rezygnacji z seksu. W wielu przypadkach ulgę przynoszą lubrykanty na bazie wody, a czasem preparaty dopochwowe zalecone przez lekarza, jeśli dolegliwości są nasilone. Jeżeli pojawiają się problemy z nietrzymaniem moczu, warto rozważyć pracę z mięśniami dna miednicy i omówić temat bez wstydu, bo to dolegliwość częsta i możliwa do opanowania.
Dieta, nawodnienie i kości
W perimenopauzie organizm staje się bardziej wrażliwy na niedosypianie i wahania glukozy, dlatego regularne posiłki i stabilne nawodnienie bywają prostym, a odczuwalnym wsparciem. W materiałach podkreśla się, że picie wody może pomagać w radzeniu sobie z uderzeniami gorąca, zwłaszcza gdy potliwość jest nasilona. Nie chodzi o przesadę, tylko o konsekwencję, bo odwodnienie nasila zmęczenie i bóle głowy.
Z punktu widzenia kości ważna jest podaż wapnia i witaminy D, z diety lub suplementacji omówionej z lekarzem. Spadek estrogenów sprzyja utracie masy kostnej, więc to dobry moment, by przyjrzeć się białku w diecie i temu, czy w ogóle jadasz produkty wspierające układ kostny. Jeśli masz czynniki ryzyka osteoporozy, sensowne jest też omówienie badań gęstości kości.
Ruch, sen i techniki wyciszające
Aktywność fizyczna w perimenopauzie nie musi oznaczać siłowni, a wręcz często lepiej działa plan, który nie przeciąża. Spacery, nordic walking, spokojny trening siłowy z ciężarem własnego ciała czy joga pomagają utrzymać masę mięśniową i wspierają metabolizm, który w tym okresie lubi zwalniać. Ruch bywa też naturalnym „regulatorem” napięcia, co przekłada się na nastrój.
Jeśli dominują problemy emocjonalne, pomocne bywają techniki relaksacyjne: medytacja, trening oddechu, elementy mindfulness. To nie jest moda, tylko narzędzie do obniżenia pobudzenia układu nerwowego, który w perimenopauzie potrafi reagować mocniej. Część kobiet odczuwa też poprawę, gdy ogranicza wieczorne bodźce, ujednolica porę snu i dba o temperaturę w sypialni, co bywa istotne przy nocnych potach.
Fitoestrogeny i preparaty bez recepty
W obiegu jest wiele produktów roślinnych reklamowanych jako wsparcie w przekwitaniu, a najczęściej mówi się o fitoestrogenach. W przytoczonych materiałach pojawia się informacja, że ich wpływ bywa niewielki w porównaniu z lekami hormonalnymi, ale mogą być rozważane, gdy objawy są łagodniejsze albo gdy istnieją przeciwwskazania do HTZ. U części kobiet znaczenie ma też sam efekt subiektywny, jeśli preparat poprawia komfort i nie wchodzi w ryzykowne interakcje.
W diecie źródłami fitoestrogenów bywają m.in. produkty sojowe i rośliny strączkowe, a także wybrane nasiona i warzywa. Jeśli rozważasz suplementy, rozsądne jest omówienie ich z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza przy chorobach tarczycy, leczeniu onkologicznym w wywiadzie lub przyjmowaniu leków przewlekle. W perimenopauzie łatwo wpaść w „testowanie wszystkiego”, a lepiej działa spokojny plan i obserwacja reakcji organizmu.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Wizyta u ginekologa jest szczególnie ważna, gdy krwawienia są bardzo obfite, przedłużają się, pojawiają się plamienia między miesiączkami albo gdy cykl zmienia się gwałtownie i towarzyszą temu silne dolegliwości. W perimenopauzie część zmian jest fizjologiczna, ale nie każda nieprawidłowość musi wynikać z hormonów, dlatego diagnostyka ma znaczenie. Dodatkowym powodem konsultacji są nasilone uderzenia gorąca, bezsenność, kołatania serca, objawy depresyjne oraz dolegliwości urogenitalne, które utrudniają życie intymne lub codzienne funkcjonowanie.
Warto też rozmawiać o perimenopauzie wtedy, gdy objawy są „niby niewielkie”, ale składają się na stałe pogorszenie jakości życia. Często dopiero po zebraniu historii cyklu, snu i nastroju widać, że to nie jest pojedynczy problem, tylko spójny obraz przejścia menopauzalnego. Dobrze poprowadzona konsultacja pozwala dobrać badania, omówić opcje leczenia i ustalić, co monitorować w kolejnych miesiącach.
Co warto zapamietać?:
- Perimenopauza zazwyczaj zaczyna się około 40. roku życia i trwa średnio 5–10 lat, z objawami takimi jak nieregularne miesiączki, uderzenia gorąca i wahania nastroju.
- Około 80% kobiet doświadcza objawów perimenopauzy, a najczęstsze to uderzenia gorąca, nocne poty oraz problemy ze snem i nastrojem.
- W diagnostyce perimenopauzy kluczowe są badania hormonalne, takie jak FSH, LH, estradiol i progesteron, a także AMH dla oceny rezerwy jajnikowej.
- Możliwość zajścia w ciążę w perimenopauzie wynosi około 10% w wieku 40–44 lat i 2–3% w wieku 45–49 lat, co podkreśla potrzebę stosowania antykoncepcji.
- Objawy perimenopauzy można łagodzić poprzez zdrowy styl życia, regularną aktywność fizyczną, odpowiednią dietę oraz techniki relaksacyjne, a w przypadku nasilonych objawów rozważać hormonalną terapię zastępczą.
