Tężyczka: jakie badania krwi są potrzebne?

Tężyczka potrafi niepokoić, bo daje objawy, które łatwo pomylić z nerwicą, problemami kardiologicznymi albo neurologicznymi. W 2026 roku diagnostyka opiera się na połączeniu badania lekarskiego, badań krwi i testów czynnościowych. Poniżej znajdziesz uporządkowane informacje, jakie badania laboratoryjne zwykle mają największy sens i dlaczego.

Czym jest tężyczka i dlaczego badania krwi mają znaczenie?

Tężyczka nie jest jedną, odrębną chorobą, tylko zespołem objawów wynikających z wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej. Najczęściej pacjenci opisują mrowienie i drętwienie (parestezje) w okolicy ust oraz palców dłoni i stóp, a w kolejnych etapach także bolesne skurcze mięśni. U części osób dochodzą do tego dolegliwości z klatki piersiowej, kołatanie serca, zawroty głowy, a nawet omdlenia z drgawkami, co bywa mylone z padaczką. Z tego powodu same objawy rzadko wystarczają do pewnego rozpoznania.

Badania krwi są potrzebne, ponieważ tężyczka bardzo często wiąże się z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej i wapniowo-fosforanowej. Najczęściej w tle pojawia się hipokalcemia, często współistniejąca z hipomagnezemią i hipokaliemią, ale w odmianie utajonej wyniki potrafią wyglądać „w normie”, mimo że pacjent ma wyraźne dolegliwości. W praktyce lekarz traktuje laboratoryjne oznaczenia jako mapę, która pomaga odróżnić tężyczkę jawną od utajonej oraz poszukać przyczyny, na przykład problemów z przytarczycami, niedoboru witaminy D czy zwiększonego wydalania wapnia z moczem. To właśnie przyczyna decyduje, jakie badania są naprawdę ważne.

Jak odróżnia się tężyczkę jawną od utajonej?

Podział na tężyczkę jawną i utajoną porządkuje diagnostykę, bo te dwie postacie różnią się typowością objawów i tym, jak często badania krwi pokazują odchylenia. W tężyczce jawnej zwykle dominują symetryczne skurcze mięśni z parestezjami, a tło metaboliczne bywa wyraźne, na przykład po zabiegach w obrębie szyi czy w niedoczynności przytarczyc. W tężyczce utajonej symptomy są skąpe, rozproszone i niecharakterystyczne, więc pacjent krąży między specjalistami, zanim ktoś połączy kropki. Ta druga postać bywa też określana jako spazmofilia lub tężyczka hiperwentylacyjna.

W odmianie utajonej duże znaczenie ma bodziec wyzwalający, zwłaszcza hiperwentylacja w stresie, napadach lękowych albo ataku paniki. Szybkie i głębokie oddychanie sprzyja zmianom równowagi kwasowo-zasadowej i wzrostowi pH krwi (zasadowicy oddechowej), co zwiększa pobudliwość nerwowo-mięśniową. Jednocześnie rośnie wiązanie jonów wapnia z białkami osocza, w tym z albuminami, przez co spada pula wapnia „aktywnego” dla tkanek. Właśnie dlatego u części osób wynik wapnia całkowitego w surowicy może być prawidłowy, a dolegliwości i tak są nasilone.

Jak wygląda pierwszy etap diagnostyki u lekarza?

W gabinecie zaczyna się od wywiadu, bo dla tężyczki ważne są szczegóły: od kiedy trwają objawy, czy nawracają, które partie ciała obejmują, czy pojawiają się po stresie, a także jakie leki i suplementy są stosowane. Lekarz zwykle dopytuje o przebyte operacje tarczycy lub inne zabiegi w obrębie szyi, radioterapię, przewlekłe biegunki, problemy z wchłanianiem, alkohol, a także o leki mogące wpływać na elektrolity, na przykład niektóre leki moczopędne. Takie informacje często kierują diagnostykę od razu na właściwe tory, zamiast wykonywać przypadkowe pakiety badań.

Badanie przedmiotowe obejmuje ocenę objawów, które mogą sugerować nadpobudliwość nerwowo-mięśniową. Najczęściej sprawdza się objaw Trousseau oraz objaw Chwostka, a w części opisów także objaw Lusta. To nie są „badania krwi”, ale mają znaczenie, bo pomagają zdecydować, czy iść w stronę próby tężyczkowej i pogłębionej diagnostyki endokrynologicznej lub neurologicznej. W 2026 roku wciąż jest to standardowa, sensowna sekwencja postępowania, zwłaszcza przy objawach niejednoznacznych.

Objaw Trousseau

Objaw Trousseau polega na wystąpieniu mimowolnego skurczu mięśni ręki, przez co dłoń przyjmuje ustawienie określane jako „ręka położnika”. Najczęściej prowokuje się go poprzez wywołanie krótkotrwałego niedokrwienia kończyny, na przykład przez napompowanie mankietu ciśnieniomierza na ramieniu na około 30 sekund. To prosta próba kliniczna, ale jej interpretacja zawsze musi uwzględniać całokształt objawów, bo sam dodatni odruch nie zastępuje rozpoznania. U pacjentów z wyraźnymi zaburzeniami elektrolitowymi bywa jednak mocną wskazówką.

W praktyce lekarskiej ważne jest też to, że dodatni objaw Trousseau może skłaniać do szybkiego oznaczenia parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej i elektrolitów, zanim pacjent trafi na bardziej złożone badania. Nie chodzi o „polowanie na jeden wynik”, tylko o spójny obraz: skurcze, parestezje, okoliczności napadu oraz wyniki laboratoryjne. Jeśli objawy nasilają się po stresie i towarzyszy im szybki oddech, lekarz częściej myśli o tężyczce utajonej i poszerza diagnostykę o elementy związane z hiperwentylacją.

Objaw Chwostka

Objaw Chwostka polega na mimowolnym skurczu mięśni twarzy po uderzeniu młoteczkiem neurologicznym w okolicę policzka, w przebiegu nerwu twarzowego. Typowo opisuje się punkt około 2 cm do przodu od małżowiny usznej, gdzie bodziec może wywołać drganie mięśni mimicznych. Dla pacjenta to bywa zaskakujące, bo reakcja pojawia się bez udziału woli. Dla lekarza jest to kolejny znak, że układ nerwowo-mięśniowy może być nadmiernie pobudliwy.

Warto podkreślić, że objaw Chwostka nie jest „pieczątką” rozpoznania, bo w medycynie rzadko jeden element przesądza o całości. Jego rola jest bardziej porządkująca: przy dodatnim objawie i dolegliwościach typu mrowienie wokół ust, skurcze łydek czy drżenie rąk, rośnie sens wykonania badań elektrolitowych oraz testów czynnościowych. Gdy objaw jest ujemny, a pacjent ma objawy bardziej „rozlane”, lekarz nadal może podejrzewać tężyczkę utajoną, ale zwykle pilnuje, by diagnostyka była szerzej zakrojona.

Jakie badania krwi wykonać przy podejrzeniu tężyczki?

Zakres badań krwi dobiera się do obrazu klinicznego, ale w praktyce istnieje zestaw oznaczeń, które pojawiają się najczęściej, bo odpowiadają za pobudliwość nerwowo-mięśniową i gospodarkę mineralną. Najważniejsze jest, by nie ograniczać się do jednego parametru, ponieważ tężyczka może wynikać zarówno z niedoboru wapnia, jak i z niedoboru magnezu czy potasu, a czasem z zaburzeń hormonalnych regulujących wapń. U części pacjentów istotne są też wskaźniki funkcji nerek, bo nerki wpływają na gospodarkę elektrolitową i wydalanie wapnia. W 2026 roku lekarze nadal często podkreślają, że interpretacja wyników ma sens tylko w odniesieniu do objawów i okoliczności ich występowania.

Poniżej znajduje się lista badań, które najczęściej mają największą wartość w diagnostyce tężyczki, zwłaszcza gdy objawy nawracają albo są niepokojące. To zestaw, który bywa zlecany w POZ lub przez neurologa czy endokrynologa, a jego zakres może się różnić w zależności od tego, czy podejrzewa się postać jawną, utajoną, pooperacyjną, czy związaną z lekami. Lekarz może też dodać badania moczu, szczególnie gdy podejrzewa zwiększone wydalanie wapnia.

Najczęściej oznacza się następujące parametry laboratoryjne:

wapń (często równolegle rozważa się wapń zjonizowany, bo to on odzwierciedla „aktywną” pulę),
magnez,
potas oraz często także sód,
fosfor,
witamina D,
parathormon (PTH),
kreatynina (jako element oceny funkcji nerek),
fosfataza zasadowa (pomocna w ocenie tła metabolicznego kości i gospodarki mineralnej).

W tężyczce utajonej stężenie wapnia w surowicy może pozostawać prawidłowe, dlatego diagnostyka często wymaga jednoczesnej oceny magnezu, potasu, PTH i witaminy D oraz badań czynnościowych.

Wapń całkowity i wapń zjonizowany

Wapń jest jednym z najważniejszych jonów regulujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, dlatego jego oznaczenie pojawia się praktycznie zawsze przy podejrzeniu tężyczki. Trzeba jednak rozróżnić wapń całkowity i wapń zjonizowany, bo nie zawsze mówią to samo o stanie pacjenta. Wapń całkowity obejmuje frakcję związaną z białkami oraz frakcję wolną, a to właśnie wolne jony są najbardziej istotne dla pobudliwości mięśni. Przy zmianach pH, na przykład w hiperwentylacji, proporcje między frakcjami mogą się przesuwać.

W praktyce klinicznej to oznacza, że pacjent może mieć „ładny” wynik wapnia całkowitego, a jednocześnie objawy typowe dla tężyczki utajonej. Dlatego lekarz, widząc obraz napadowy, nasilany stresem i szybkim oddechem, częściej rozważa oznaczenie wapnia zjonizowanego lub poszerzenie diagnostyki o inne parametry. W postaci jawnej natomiast częściej widać wyraźniejszą zależność między spadkiem wapnia a nasileniem skurczów i parestezji.

Magnez, potas, sód i fosfor

Magnez ma duże znaczenie, bo jego niedobór może towarzyszyć tężyczce i nasilać nadpobudliwość nerwowo-mięśniową. W wielu opisach podkreśla się, że długotrwały niedobór magnezu potrafi „pociągnąć” za sobą zaburzenia dotyczące wapnia, co komplikuje obraz kliniczny. Z kolei potas wpływa na pracę mięśni i serca, dlatego jego ocena jest ważna również wtedy, gdy pacjent zgłasza kołatanie serca, osłabienie czy drżenia. Do pakietu często dołącza się sód, bo ułatwia ocenę równowagi elektrolitowej jako całości.

Fosfor jest istotny w kontekście gospodarki wapniowo-fosforanowej, a jego zaburzenia mogą współwystępować z nieprawidłowościami PTH. W praktyce klinicznej wyniki elektrolitów interpretuje się razem, a nie „każdy osobno”, ponieważ dopiero układ zależności daje sensowny obraz. Jeśli pacjent przyjmuje leki mogące zwiększać utratę elektrolitów lub ma objawy ze strony przewodu pokarmowego, lekarz zwykle jest bardziej wyczulony na subtelne odchylenia. Przy wyraźnych dolegliwościach i prawidłowych elektrolitach w surowicy, diagnostyka idzie w stronę testów czynnościowych.

Witamina D, PTH, kreatynina i fosfataza zasadowa

Witamina D jest często oznaczana, ponieważ jej znaczny niedobór sprzyja zaburzeniom gospodarki wapniowej. U części pacjentów problemem bywa też wchłanianie wapnia w jelitach, co klinicznie może przypominać „niewyjaśnione” spadki formy, skurcze i parestezje. Parathormon (PTH) to hormon przytarczyc regulujący gospodarkę wapniowo-fosforanową, więc jego ocena jest szczególnie ważna, gdy podejrzewa się niedoczynność przytarczyc, na przykład po operacjach w obrębie szyi lub po radioterapii. W takiej sytuacji sama suplementacja „na własną rękę” bez rozpoznania przyczyny bywa niewystarczająca i utrudnia późniejszą interpretację wyników.

Kreatynina pomaga ocenić funkcję nerek, a to ważne, bo nerki uczestniczą w utrzymaniu równowagi elektrolitowej oraz w gospodarce wapniem. Fosfataza zasadowa może być użyteczna jako element szerszej oceny metabolicznej, zwłaszcza gdy lekarz rozważa tło związane z kośćcem i przemianą mineralną. Często dopiero zestaw: wapń (w tym zjonizowany), magnez, potas, fosfor, witamina D i PTH pokazuje, czy problem jest „czysto elektrolitowy”, hormonalny, czy mieszany. Przy podejrzeniu zwiększonego wydalania wapnia lekarz może dodatkowo zlecić ocenę wydalania wapnia z moczem, bo to zmienia podejście do dalszego leczenia.

Jak przygotować się do badań krwi, aby wynik był wiarygodny?

Przygotowanie do pobrania krwi ma realne znaczenie, bo wiele parametrów zmienia się po posiłku, alkoholu czy wysiłku, a wtedy interpretacja robi się niepotrzebnie trudna. Najczęściej zaleca się pobranie krwi na czczo, czyli po przerwie od jedzenia wynoszącej 8–12 godzin. W dniu poprzedzającym badanie lepiej unikać obfitych i tłustych posiłków oraz alkoholu, bo mogą wpływać na metabolizm i pośrednio na część oznaczeń. Bezpośrednio przed pobraniem zwykle można wypić niewielką ilość wody, co ułatwia pobranie i nie zaburza większości wyników.

Znaczenie ma też pora dnia, ponieważ część parametrów ma rytm dobowy, a laboratoria opierają interpretację na wartościach referencyjnych ustalonych w typowych warunkach. Dlatego często rekomenduje się pobranie w godzinach porannych, mniej więcej 7:00–10:00, oraz krótki odpoczynek przed samym pobraniem, na przykład około 15 minut. Jeśli krew jest pobierana w innej porze, lekarz może to uwzględnić przy analizie, ale łatwiej porównywać wyniki, gdy warunki są powtarzalne. W diagnostyce tężyczki, gdzie czasem liczą się subtelne różnice, powtarzalność ma sporą wartość.

Istotna jest też kwestia leków i suplementów, bo one potrafią zmieniać poziomy elektrolitów i witamin. W miarę możliwości badania wykonuje się przed poranną dawką leków, ale decyzję zawsze ustala się z lekarzem, bo odstawienie niektórych preparatów może być ryzykowne. Personel pobierający krew powinien dostać informację o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i preparatach ziołowych, ponieważ takie dane bywają zapisywane przy rejestracji. To pomaga później uniknąć fałszywych wniosków, zwłaszcza gdy wyniki są na granicy norm.

Jakie badania poza krwią pomagają potwierdzić tężyczkę?

Choć pytanie dotyczy badań krwi, w praktyce medycznej rozpoznanie tężyczki często opiera się na połączeniu laboratoriów z badaniami czynnościowymi. Najczęściej wymienianym, bardzo czułym testem jest elektromiografia (EMG), nazywana też próbą tężyczkową, która pozwala uwidocznić nadpobudliwość nerwowo-mięśniową. Badanie bywa prowokowane hiperwentylacją lub niedokrwieniem, czyli w warunkach, które mają „wydobyć” skłonność do skurczów. W wielu opisach podkreśla się, że wynik uzyskuje się od razu, co ułatwia dalsze decyzje diagnostyczne.

W zależności od dolegliwości lekarz może zlecić także EKG, aby ocenić rytm serca, szczególnie gdy pacjent zgłasza kołatanie, ból w klatce piersiowej albo epizody osłabienia. Czasem dołącza się EEG, zwłaszcza gdy w obrazie występują omdlenia z drgawkami i trzeba odróżnić tężyczkę od innych przyczyn napadów. W części opisów pojawia się też echokardiografia, szczególnie gdy objawy sercowe są nasilone lub przewlekłe. W tężyczce utajonej istotnym elementem bywa również ocena psychologiczna, bo napady lękowe i hiperwentylacja potrafią tworzyć mechanizm błędnego koła.

Próba tężyczkowa (EMG)

EMG – próba tężyczkowa jest traktowana jako jeden z najczulszych sposobów wykazania nadpobudliwości nerwowo-mięśniowej. Jej rola jest szczególnie duża wtedy, gdy objawy są nieswoiste, a wyniki krwi nie pokazują wyraźnych odchyleń. Ujemny wynik próby tężyczkowej zwykle przemawia przeciw rozpoznaniu, natomiast wynik dodatni, zwłaszcza przy typowych dolegliwościach, wzmacnia podejrzenie. To badanie jest często punktem zwrotnym w diagnostyce pacjentów, którzy przez długi czas słyszeli różne rozpoznania zastępcze.

W praktyce dodatnie EMG bywa sygnałem, aby poszerzyć diagnostykę przyczynową, najczęściej w kierunku endokrynologicznym, gdy w grę wchodzą zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej. Jeśli w tle jest stres i napady paniki, lekarz równolegle rozważa komponent psychologiczny i oddechowy, bo to on może wyzwalać objawy. Takie podejście zmniejsza ryzyko sytuacji, w której pacjent dostaje wyłącznie suplementy, a pomija się mechanizm hiperwentylacji. W 2026 roku coraz częściej dąży się do tego, aby diagnostyka była spójna i obejmowała zarówno ciało, jak i czynniki wyzwalające napady.

EKG i EEG

EKG ma znaczenie, gdy tężyczce towarzyszą objawy sercowe, na przykład kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, uczucie duszności czy niepokój narastający falami. Zaburzenia elektrolitowe mogą wpływać na przewodzenie w sercu, więc lekarz często chce mieć pewność, że nie dochodzi do istotnych zaburzeń rytmu. Dla pacjenta EKG jest badaniem szybkim i mało obciążającym, a potrafi uporządkować diagnostykę, zwłaszcza gdy objawy są dramatyczne. Przy tężyczce utajonej, gdzie napad paniki i hiperwentylacja są częste, EKG pomaga też odróżnić lęk od problemu stricte kardiologicznego.

EEG rozważa się częściej wtedy, gdy pojawiają się epizody utraty przytomności z drgawkami albo objawy, które mogą przypominać napad padaczkowy. Tężyczka potrafi naśladować inne schorzenia neurologiczne, dlatego lekarz dobiera badania tak, by nie przegapić alternatywnego wyjaśnienia. W praktyce EEG nie zastępuje EMG, ale bywa uzupełnieniem, gdy obraz kliniczny jest mieszany. Takie podejście zmniejsza ryzyko pochopnego wniosku, że „to na pewno nerwy”, bez sprawdzenia innych możliwości.

Jakie objawy powinny skłonić do pilnej pomocy, zanim zrobisz badania?

Nie każdy epizod mrowienia oznacza stan nagły, ale są sytuacje, w których nie czeka się na wyniki badań. W napadzie tężyczki może dojść do skurczu mięśni krtani lub oskrzeli, co utrudnia oddychanie i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Równie niepokojące są zaburzenia świadomości, drgawki oraz nagłe objawy neurologiczne, bo wtedy trzeba wykluczyć także inne, potencjalnie groźne przyczyny. W takich przypadkach właściwym miejscem jest pilna konsultacja lekarska, a nie samodzielne „przeczekanie” napadu.

Do objawów, które powinny skłonić do wezwania pomocy lub pilnego zgłoszenia się do szpitala, zalicza się m.in. sytuacje, gdy pojawiają się gwałtowne zaburzenia oddychania, utrata przytomności, niedowłady, zaburzenia mowy albo silny ból głowy o nagłym początku. W praktyce pacjenci z tężyczką jawną zwykle szybciej trafiają do diagnostyki, bo skurcze są wyraźne i bolesne. W tężyczce utajonej przebieg bywa bardziej „falujący”, ale jeśli dochodzi do napadu z nasilonymi objawami i lękiem, ocena medyczna także jest uzasadniona. W 2026 roku standardem jest traktowanie takich objawów jako sygnału ostrzegawczego, który wymaga priorytetowego działania.

Jeżeli w napadzie pojawia się duszność, drgawki, zaburzenia świadomości albo nagłe objawy neurologiczne, priorytetem jest pilna pomoc lekarska, a dopiero potem diagnostyka laboratoryjna.

Jak uporządkować badania krwi w praktyce – propozycja kolejności

W codziennej praktyce najłatwiej zacząć od badań, które najszybciej wyłapują typowe tło metaboliczne, a dopiero potem poszerzać diagnostykę, jeśli wyniki są niejednoznaczne. Przy objawach sugerujących tężyczkę jawną często wystarcza podstawowy zestaw z krwi i moczu, bo odchylenia są bardziej uchwytne. Przy podejrzeniu tężyczki utajonej zwykle od razu planuje się szerszy panel, ponieważ objawy są mało charakterystyczne, a stężenie wapnia może nie odbiegać od normy. Takie podejście oszczędza czas i ogranicza sytuacje, w których pacjent wykonuje badania „po kawałku”, bez spójnego planu.

Jeżeli chcesz podejść do tematu w sposób uporządkowany, często stosuje się następującą sekwencję, którą i tak finalnie weryfikuje lekarz prowadzący. Najpierw ocenia się elektrolity i parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej, a potem – zależnie od wyniku i objawów – dokłada się hormony i badania uzupełniające. Warto też od początku zapisać okoliczności napadów: stres, hiperwentylacja, wysiłek, kofeina, alkohol, bo to bywa równie informacyjne jak pojedynczy parametr z laboratorium. W 2026 roku w gabinetach coraz częściej pracuje się na takim „dzienniku objawów”, bo podnosi to jakość interpretacji.

Przykładowa kolejność badań, którą lekarze często rozważają przy podejrzeniu tężyczki, wygląda następująco:

wapń (a gdy obraz jest niejednoznaczny także wapń zjonizowany),
magnez, potas, często również sód,
fosfor oraz kreatynina,
witamina D i PTH (zwłaszcza przy podejrzeniu problemu z przytarczycami lub po operacji tarczycy),
badania uzupełniające zależnie od objawów – na przykład EKG, EEG oraz EMG (próba tężyczkowa).

Tężyczka nerwicowa i hiperwentylacja – co zmienia w interpretacji badań?

Określenie tężyczka nerwicowa jest potoczne, ale dobrze oddaje częsty mechanizm: współistnienie zaburzeń elektrolitowych z komponentą psychosomatyczną i napadową hiperwentylacją. W praktyce pacjent po silnym stresie albo napadzie paniki zaczyna oddychać szybko i głęboko, a wtedy rośnie pobudliwość nerwowo-mięśniowa. Objawy mogą obejmować skurcze stóp i łydek, drżenie rąk, parestezje, drętwienie języka i twarzy, kołatanie serca, ucisk w nadbrzuszu, nudności, biegunkę, zawroty głowy, bezsenność oraz zmiany nastroju. Z uwagi na różnorodność dolegliwości pacjent często trafia do wielu specjalistów, zanim zostanie wykonane EMG i sensownie dobrane badania krwi.

W tej postaci tężyczki badania krwi bywają „na granicy” albo nawet w normie, szczególnie jeśli chodzi o wapń całkowity. Nie oznacza to, że objawy są „udawane”, tylko że mechanizm może dotyczyć dystrybucji jonów i zmian pH, a nie stałego, dużego niedoboru w surowicy. Dlatego lekarz zwykle łączy laboratoria z EMG oraz oceną okoliczności napadów, a czasem także z oceną psychologiczną. Jeśli w tle są przewlekłe napięcie, perfekcjonizm, wysoka reaktywność na bodźce i lęk napadowy, postępowanie diagnostyczne jest szersze niż same elektrolity.

Warto też wiedzieć, że objawy tężyczkowe i lęk mogą się wzajemnie napędzać. Napad skurczów i mrowień podnosi poziom niepokoju, a niepokój nasila hiperwentylację, co pogłębia dolegliwości, tworząc błędne koło. W takim układzie same wyniki badań krwi rzadko „załatwiają sprawę”, choć są nadal ważne, bo pozwalają wykryć niedobory i je wyrównać. Równolegle często rozważa się psychoterapię i, jeśli lekarz uzna to za potrzebne, leczenie zaburzeń lękowych.

Co może zaburzać wyniki i obraz kliniczny w 2026 roku?

W diagnostyce tężyczki trzeba brać pod uwagę czynniki, które zmieniają gospodarkę elektrolitową albo maskują problem. Do takich elementów należą niektóre leki moczopędne zwiększające wydalanie wapnia z moczem, a także preparaty wpływające na wchłanianie składników mineralnych. U części osób znaczenie mają też przewlekłe problemy z przewodem pokarmowym, które ograniczają wchłanianie, oraz dieta uboga w produkty dostarczające wapnia. W tle może być również stan po operacji tarczycy lub radioterapia okolic szyi, co zwiększa ryzyko niedoczynności przytarczyc i zaburzeń PTH.

Na obraz kliniczny wpływają również używki i styl życia, bo nasilają lęk, utrudniają sen i mogą pogarszać tolerancję stresu, a to sprzyja hiperwentylacji. Alkohol bywa wymieniany jako czynnik pogarszający wchłanianie magnezu i obciążający układ nerwowy, a duże ilości kawy i mocnej herbaty bywają wiązane z gorszą tolerancją napięcia i kołataniem serca u części osób. Znaczenie ma też dieta bogata w fosforany, bo fosforany wiążą wapń i mogą zmniejszać jego dostępność metaboliczną. Z tego powodu lekarz często pyta o żywność wysokoprzetworzoną i napoje typu cola, nawet jeśli pacjent przyszedł „tylko” po skierowanie na badania.

Żeby ułatwić rozmowę z lekarzem i sensownie ocenić ryzyko, dobrze jest zebrać informacje o typowych sytuacjach, które poprzedzają objawy. Najczęściej powtarzają się czynniki takie jak stres, ataki paniki, szybkie oddychanie, bezsenność, a także rozpoczęcie nowego leku lub zmiana dawkowania. W gabinecie takie dane skracają drogę do właściwych badań i ograniczają liczbę niepotrzebnych konsultacji. Przy podejrzeniu tężyczki utajonej to często ważniejsze niż jednorazowy, przypadkowo wykonany wynik.

Co warto zapamietać?:

Tężyczka to zespół objawów związanych z wzmożoną pobudliwością nerwowo-mięśniową, często mylona z innymi schorzeniami.

Badania krwi są kluczowe w diagnostyce tężyczki, szczególnie w ocenie gospodarki elektrolitowej (wapń, magnez, potas, fosfor).

W diagnostyce wyróżnia się tężyczkę jawną (wyraźne objawy) i utajoną (objawy skąpe i niecharakterystyczne), co wpływa na dobór badań.

Ważne badania krwi to: wapń (w tym zjonizowany), magnez, potas, fosfor, witamina D, parathormon oraz kreatynina.

Przygotowanie do badań krwi powinno obejmować pobranie na czczo oraz unikanie alkoholu i obfitych posiłków, co wpływa na wiarygodność wyników.